{"id":9231,"date":"2024-10-28T14:25:48","date_gmt":"2024-10-28T12:25:48","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=9231"},"modified":"2024-10-28T14:25:48","modified_gmt":"2024-10-28T12:25:48","slug":"pluralizmi-i-mediave-ne-kosove-shpate-me-dy-tehe-qe-formeson-demokracine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/pluralizmi-i-mediave-ne-kosove-shpate-me-dy-tehe-qe-formeson-demokracine\/","title":{"rendered":"Pluralizmi i mediave n\u00eb Kosov\u00eb: shpat\u00eb me dy tehe, q\u00eb form\u00ebson demokracin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vitet e fundit, Kosova ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm sa i takon peizazhit mediatik, me p\u00ebrmir\u00ebsimin e p\u00ebrvitsh\u00ebm dhe ofrimin e m\u00eb shum\u00eb platformave t\u00eb informimit p\u00ebr qytetar\u00ebt, duke l\u00ebn\u00eb pas shum\u00eb shtete n\u00eb rajon dhe bot\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjithat\u00eb, n\u00eb maj t\u00eb vitit 2024, n\u00eb raportin vjetor <\/span><a href=\"https:\/\/rsf.org\/en\/country-kosovo\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">t\u00eb publikuar<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> mbi mediat n\u00eb bot\u00eb nga Reporter\u00ebt Pa Kufij (RPK), Kosova u rendit n\u00eb vendin e 75-t\u00eb nga 180 shtete \u2013 nj\u00eb r\u00ebnie e r\u00ebnd\u00ebsishme nga vendi i 56-t\u00eb, ku renditej n\u00eb vitin 2023. Kjo r\u00ebnie prej 19 vendesh paraqet uljen m\u00eb t\u00eb madhe ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn sa i takon liris\u00eb s\u00eb mediave, e kjo ka shum\u00eb implikime teksa vendi po futet n\u00eb periudh\u00eb t\u00eb zgjedhjeve parlamentare.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ky regres nxjerr n\u00eb pah pyetjen: A siguron kjo shum\u00ebllojshm\u00ebri e mediave zgjedhje t\u00eb drejta dhe informacione t\u00eb sakta p\u00ebr qytetar\u00ebt, apo thjesht e v\u00ebrshon publikun me zhurm\u00eb dhe konfuzitet?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sipas kryetarit t\u00eb Asociacionit t\u00eb Gazetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs (AGK), Xhemajl Rexha, \u201czgjedhjet e kaluara parlamentare kishin qen\u00eb shum\u00eb kaotike, p\u00ebr shkak t\u00eb shum\u00eb debateve, shum\u00eb burimeve. Shum\u00eb zhurm\u00eb. Nuk jam i sigurt n\u00ebse mediat u kan\u00eb ndihmuar qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb informat\u00ebn e sakt\u00eb.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Teksa pluralizmi i mediave dhe shum\u00ebllojshm\u00ebria e burimeve mediatike shihen si gj\u00ebra pozitive n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, ato mund t\u00eb jen\u00eb shpata me dy tehe. Marius Dragomir, drejtor i Qendr\u00ebs p\u00ebr Media, t\u00eb Dh\u00ebna dhe Shoq\u00ebri, v\u00ebren se \u201cnj\u00eb tepric\u00eb e burimeve jo gjithmon\u00eb garanton diskurs publik m\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm. P\u00ebrkundrazi, mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb konfuzitet, keqinformim, apo edhe rritje t\u00eb z\u00ebrave m\u00eb pak kredibil\u00eb, \u00e7ka, po qe se nuk ekuilibrohet me mbik\u00ebqyrjen e duhur dhe verifikimin e fakteve, e minon p\u00ebrfundimisht cil\u00ebsin\u00eb e debatit demokratik.\u201d<\/span><\/p>\n<p class=\" translation-block\"><span style=\"font-weight: 400;\">Pas zgjedhjeve t\u00eb vitit 2021, duke dashur ta vler\u00ebsojm\u00eb ndikimin e shum\u00ebllojshm\u00ebris\u00eb s\u00eb mediave, s\u00eb bashku me nj\u00eb koleg timin, kemi realizuar nj\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/docs.google.com\/document\/d\/e\/2PACX-1vSWC2YYaLRd5-NC83boL3B65VdhlHqc_-xpq4XotNqPvNCsHX3sPCAux17XOuG70vM4JqxJ6QGDfvLD\/pub\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">studim<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, n\u00eb t\u00eb cilin kemi analizuar 100 artikuj nga \u201cTelegrafi\u201d dhe \u201cKallxo\u201d, t\u00eb p\u00ebrzgjedhur rast\u00ebsisht e t\u00eb publikuar midis 3 dhe 12 shkurtit t\u00eb vitit 2021. Gjetjet zbuluan nj\u00eb munges\u00eb t\u00eb dukshme t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile dhe publikut n\u00eb mbulimin mediatik t\u00eb zgjedhjeve.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00ebse mediat e spikatura, si\u00e7 jan\u00eb \u201cKallxo\u201d dhe \u201cTelegrafi\u201d, d\u00ebshtojn\u00eb t\u00eb prezantojn\u00eb perspektiva t\u00eb ndryshme gjat\u00eb zgjedhjeve, \u00ebsht\u00eb e frikshme t\u00eb imagjinohet cil\u00ebsia e mbulimit mediatik t\u00eb zgjedhjeve n\u00eb mediat e tjera lokale.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Brengat e ngjashme i ndajn\u00eb edhe qytetar\u00ebt e huaj n\u00eb Kosov\u00eb. Eksperti holandez i komunikimit, Stefan van Dijk, i cili punon n\u00eb Kosov\u00eb tash e nj\u00eb dekad\u00eb, rr\u00ebfen: \u201cTeksa i monitoroja n\u00eb disa portale lajmet rreth zgjedhjeve, ishte e qart\u00eb se disa media p\u00ebrpiqeshin q\u00ebllimsh\u00ebm t\u2019i paraqisnin negativisht disa politikan\u00eb ose parti politike.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ai kujton nj\u00eb artikull me video, q\u00eb shfaqte disa kandidat\u00eb politik\u00eb gjat\u00eb nj\u00eb tubimi, thjesht duke ecur p\u00ebrkrah nj\u00ebri-tjetrit. \u201cArtikulli pretendonte se Politikani X e shtyu pas vetes Politikanin Y. E shikova videon disa her\u00eb. Ishte e qart\u00eb se rruga u ngushtua dhe, rrjedhimisht, disa politikan\u00eb duhej t\u00eb l\u00ebviznin pak m\u00eb mbrapa. Nuk ndodhi absolutisht asgj\u00eb e \u00e7uditshme, por artikulli e paraqiste asisoj\u201d, deklaroi van Dijk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Peizazhi mediatik i Kosov\u00ebs, me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb zgjedhjeve, paraqet nj\u00eb nd\u00ebrthurje t\u00eb nd\u00ebrlikuar n\u00eb mes t\u00eb proceseve politike dhe ndikimit t\u00eb mediave. Teksa pluralizmi i mediave shpesh shihet si gurthemel i demokracis\u00eb, roli i tij n\u00eb zgjedhjet parlamentare t\u00eb vitit 2021 n\u00ebnkupton rezultate t\u00eb p\u00ebrziera. Studimi yn\u00eb ka treguar se shumica e mediave u fokusuan te konfliktet \u2013 shkeljet e fushat\u00ebs, sulmet personale \u2013 n\u00eb vend se t\u00eb fokusoheshin te \u00e7\u00ebshtjet thelb\u00ebsore politike, ose te p\u00ebrfshirja e z\u00ebrave nga shoq\u00ebria civile.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo tendenc\u00eb minon aft\u00ebsin\u00eb e publikut p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb vendime t\u00eb arsyeshme dhe sh\u00ebnjon sfida m\u00eb t\u00eb thella n\u00eb zhvillimin demokratik t\u00eb Kosov\u00ebs. Allen Meta, nga Demokracia p\u00ebr Zhvillim, potencon se \u201ckalimi drejt raportimit t\u00eb orientuar kah konflikti, bashk\u00eb me rritjen e lajmeve t\u00eb rreme dhe retorik\u00ebs mizogjene, mund t\u00eb jet\u00eb rezultat i rritjes s\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb rrjeteve sociale gjat\u00eb pandemis\u00eb COVID-19. N\u00eb munges\u00eb t\u00eb ngjarjeve t\u00eb fushat\u00ebs me pjes\u00ebmarrje fizike, si partit\u00eb politike, ashtu edhe mediat, u kthyen kah platformat online, ku shpesh sensacionalizmi mposht diskursin e ekuilibruar.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, ish-kryetarja e Komisionit Qendror t\u00eb Zgjedhjeve, Valdete Daka, ka nj\u00eb q\u00ebndrim m\u00eb optimist dhe argumenton se shumica e mediave n\u00eb Kosov\u00eb kontribuuan n\u00eb drejt\u00ebsin\u00eb e zgjedhjeve t\u00eb vitit 2021. Sipas saj, \u201cteksa disa media shfaq\u00ebn anime politike, shumica nga to ofruan mbulim t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb ngjarjeve.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebto pik\u00ebpamje kund\u00ebrth\u00ebn\u00ebse t\u00eb zyrtar\u00ebve publik\u00eb dhe shoq\u00ebris\u00eb civile theksojn\u00eb debatin e vazhduesh\u00ebm rreth rolit t\u00eb mediave n\u00eb zhvillimin demokratik t\u00eb Kosov\u00ebs. Shtrohet pyetja: A do t\u00eb evoluoj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnia e mediave me sistemin politik n\u00eb nj\u00eb dinamik\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt fitimprur\u00ebse q\u00eb nxit transparenc\u00ebn, apo do t\u00eb vazhdoj\u00eb ta pengoj\u00eb p\u00ebrparimin demokratik?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Me Vet\u00ebvendosjen q\u00eb synon ta mbaj\u00eb pushtetin n\u00eb zgjedhjet parlamentare n\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2025 dhe paralajm\u00ebrimin e Reporter\u00ebve Pa Kufij (RPK) p\u00ebr r\u00ebnien e liris\u00eb s\u00eb shtypit, peizazhi mediatik i Kosov\u00ebs mund t\u00eb ket\u00eb pasoja serioze. P\u00ebrkeq\u00ebsimi i liris\u00eb s\u00eb mediave qytetar\u00ebve mund t\u2019ua bllokoj\u00eb qasjen n\u00eb informacione t\u00eb sakta, si gjat\u00eb fushat\u00ebs, ashtu edhe gjat\u00eb zgjedhjeve.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Teksa, n\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb, pluralizmi i mediave n\u00eb Kosov\u00eb mund t\u00eb duket si zhvillim pozitiv, kur analizohet m\u00eb thell\u00eb, v\u00ebrehen disa sfida. Mbizot\u00ebrimi i gazetaris\u00eb \u201ccopy-paste\u201d dhe standardet e ul\u00ebta t\u00eb edukimit t\u00eb gazetar\u00ebve, edhe m\u00eb tej jan\u00eb k\u00ebrc\u00ebnime p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb e raportimit transparent. K\u00ebto \u00e7\u00ebshtje e minojn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e votuesve p\u00ebr t\u00eb krijuar opinione t\u00eb arsyeshme p\u00ebrpara zgjedhjeve t\u00eb ardhshme.\u00a0<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vitet e fundit, Kosova ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm sa i takon peizazhit mediatik, me p\u00ebrmir\u00ebsimin e p\u00ebrvitsh\u00ebm dhe ofrimin e m\u00eb shum\u00eb platformave t\u00eb informimit p\u00ebr qytetar\u00ebt, duke l\u00ebn\u00eb pas shum\u00eb shtete n\u00eb rajon dhe bot\u00eb. Megjithat\u00eb, n\u00eb maj t\u00eb vitit 2024, n\u00eb raportin vjetor t\u00eb publikuar mbi mediat n\u00eb bot\u00eb nga Reporter\u00ebt Pa [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":517,"featured_media":8407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1047,972,624,1562,1563],"ppma_author":[1464],"class_list":["post-9231","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-demokracia","tag-kosove","tag-kryesore","tag-mediat","tag-rpk"],"authors":[{"term_id":1464,"user_id":517,"is_guest":0,"slug":"jakob-weizman","display_name":"Jakob Weizman","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/thumbnail_image2-rotated.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/thumbnail_image2-rotated.jpg"},"user_url":"","last_name":"Weizman","first_name":"Jakob","description":"Jakob Weizman is an experienced journalist based in Prague. He focuses mainly on Kosovo and completed his BA at RIT Kosovo and his double master's in Journalism &amp; Balkan Studies from Aarhus University (Denmark) and Charles University (Czechia). He is interested in topics related to Kosovo's state-building efforts, foreign policy, regional cooperation, sociocultural issues, and corruption. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/517"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9231"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9232,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9231\/revisions\/9232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9231"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=9231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}