Connect with us

Hi, what are you looking for?

Opinion

Liberalizimi i vizave për bartësit e pasaportave serbe në Kosovë: adresimi i pabarazive në të drejtat e udhëtimit

Ilustrimi nga: BigEye

Udhëtimi pa viza për bartësit e pasaportave të Kosovës hyri në fuqi më 1 janar të vitit 2024. Tashmë, edhe qytetarët serbë, edhe ata kosovarë, kanë të drejtë të udhëtojnë lirshëm për qëllime turistike. Megjithatë, udhëtimi pa viza nuk vlen për bartësit e pasaportave serbe në Kosovë, duke krijuar kësisoj një trajtim të pabarabartë. 

Në vitin 2009, kur qytetarëve serbë iu dha liria e udhëtimit pa viza në shtetet anëtare të Shengenit, u vendos një kusht i rëndësishëm: regjimi pa viza nuk vlente për bartësit e pasaportave serbe që banojnë në Kosovë.

Për ta përmbushur këtë kërkesë, Serbia themeloi Drejtorinë e Koordinimit, një organ përgjegjës për lëshimin e pasaportave për shtetasit serbë që banojnë në Kosovë. Është e rëndësishme të nënvizohet se këta qytetarë nuk janë ekskluzivisht serbë etnikë, por po ashtu shqiptarë, romë e goranë, ndër të tjerë. 

Heqja e bartësve të pasaportave serbe në Kosovë nga mekanizmi i liberalizimit të vizave vjen për shkak se Serbia nuk kontrollon e as nuk ka juridiksion në veri të Kosovës dhe nuk mund të ofrojë garanci për bartësit e këtyre pasaportave. 

Sipas të dhënave më të fundit të Ministrisë së Brendshme të Serbisë, numri i personave që posedojnë pasaportë serbe të lëshuar nga Drejtoria e Koordinimit është rreth 97,000. Megjithëkëtë, sipas një raporti të raportuesit të Parlamentit Europian (PE), Matjaz Nemec, numri i personave me këtë lloj pasaporte llogaritet të jetë 18,000.

Kjo diskrepancë në të dhëna mund të nënkuptojë dy gjëra. E para, ka një numër të serbëve në Kosovë që, ndërkohë, kanë ndërruar pasaportat e tyre serbe me ato të Kosovës dhe e dyta, janë së paku 18,000 persona që ose nuk munden, ose nuk duan t’i ndërrojnë pasaportat. 

Vendimi i Parlamentit Europian dhe Këshillit të BE-së për të mundësuar udhëtimin e lirë vetëm për bartësit e pasaportave të Kosovës vendos bartësit e pasaportave serbe në Kosovë në një pozitë të pasigurt.

Së pari, ata janë i vetmi komunitet në Ballkan që nuk gëzojnë liberalizimin e vizave, gjë e cila ngre shqetësime për diskriminim. Së dyti, qëkur ka hyrë në fuqi liberalizimi i vizave për Kosovën, ambasadat e vendeve anëtare të BE-së kanë mbyllur seksionet e tyre konsullore përgjegjëse për lëshimin e vizave Shengen. Kjo nënkupton që praktikisht është e pamundur që bartësit e pasaportave serbe të marrin vizë brenda Kosovës për të udhëtuar në BE. 

Ekzistojnë dy argumente kryesore për të zgjidhur këtë situatë. Argumenti i parë është i kollajshëm. Personat që banojnë në Kosovë duhet të pajisen me pasaportën e Kosovës, që është mënyra më e thjeshtë për të zgjidhur problemin. Ky është gjithashtu edhe qëndrimi zyrtar i Qeverisë së Kosovës. 

Perspektiva e dytë argumenton që bartësit e pasaportave serbe që banojnë në Kosovë tashti duhet të lejohen të udhëtojë lirshëm, pa pasur nevojë të zëvendësojnë pasaportat serbe me ato të Kosovës. Por, Qeveria e Kosovës e kundërshton ashpër këtë gjë. Sipas Qeverisë së Kosovës, lejimi i saj do të ndalojë integrimin e serbëve të Kosovës nëpër institucionet e saj. 

Megjithëkëtë, shumica e serbëve në Kosovë, që kanë pasaporta serbe, ende kanë letërnjoftime të Kosovës, paguajnë taksa në Kosovë dhe u binden ligjeve të Kosovës.

Megjithatë, ekziston një pjesë e konsiderueshme e serbëve të Kosovës që nuk posedojnë letërnjoftim apo shtetësi të Kosovës dhe as nuk mund t’i marrin ato për arsye të ndryshme. Zakonisht, këto janë pengesa teknike-administrative që burojnë nga fakti se Kosova nuk i njeh vendimet dhe aktvendimet nga institucionet serbe. 

Pra, vendimet e gjykatave, qendrave për punë sociale, kadastrave, etj., që janë thelbësore për vërtetimin e vendbanimit dhe marrjen e shtetësisë, konsiderohen të pavlefshme. Për rrjedhojë, disa persona nuk mund të marrin pasaportën e Kosovës dhe shpresa e tyre e vetme për udhëtim pa viza mbetet te pasaportat e lëshuara nga zyra e Drejtorisë së Koordinimit e Serbisë. 

Grupi i tretë i personave përbëhet nga ata që janë rezidentë të Kosovës (para se Kosova të shpallte pavarësinë), por janë përkohësisht me punë ose studime në vendet e BE-së, ose gjetkë nëpër botë. Ata nuk kanë të drejtë as për pasaportë të Kosovës, as për pasaportë të rregullt serbe dhe janë të detyruar të përdorin pasaportat e lëshuara nga zyra e Drejtorisë së Koordinimit. 

Kësisoj, duke marrë parasysh ndërlikueshmërinë e problemit, BE-ja ka zgjedhur përfundimisht të heqë regjimin e vizave për bartësit e pasaportave serbe në Kosovë. Përtej problemeve teknike, një arsye thelbësore për këtë vendim është shmangia e diskriminimit dhe arritja e liberalizimit të plotë për të gjithë njerëzit në Ballkan, duke sinjalizuar kësisoj gjithëpërfshirjen e BE-së. 

Parlamenti Europian (PE) së fundmi ka miratuar një projektligj që heq kërkesat për viza të bartësve të pasaportave serbe në Kosovë. Hapi i fundit tashti i mbetet Këshillit të BE-së që të konfirmojë vendimin e PE-së, pas të cilit bartësit e pasaportës së Drejtorisë Koordinuese të Serbisë do të mund të udhëtojnë lirshëm në BE.

Lexoni Gjithashtu

Debunking Articles

Pretendimi i ngritur nga Vudi Xhymshiti se Zëvendës Ndihmës Sekretari, Gabriel Escobari, ka nënvlerësuar qeverinë e Kosovës, duke e lidhur këtë me pretendimet se...

Analizë

Katër ditë para Vitit të Ri, më 27 dhjetor 2023, Qeveria e Kosovës miratoi në heshtje Projektligjin për Komisionin e Pavarur për Media, i...

Disinfo

Gjatë dy viteve të fundit, Kosova ishte cak i sulmeve kibernetike dhe kërcënimeve me bomba, që kishin për qëllim destabilizimin e vendit dhe krijimin...

Analizë

Viti i parë i Qeverisë Kurti shënoi një start të vështirë në politikën e jashtme, shoqëruar me shumë gabime diplomatike dhe dështime të protokollit....

Copyright © 2024 Të gjitha të drejtat e rezervuara © Sbunker. Materialet e botuara në këtë faqe nuk mund të riprodhohen, shpërndahen, transmetohen, ruhen apo përdoren në mënyra tjera, pa leje paraprake nga Sbunker. Design & Hosting by: PROGON LLC.