Më shumë se 80 vjet më parë, një grup studiuesish në Boston nisën një studim për t’iu përgjigjur pyetjes: çfarë e bën një jetë të mirë?
Ata ndoqën dy grupe individësh. Njëri grup përbëhej nga qindra studentë të Harvardit, ndërsa tjetri nga qindra djem të rritur në lagjet më të varfra të Bostonit. Jetët e pjesëmarrësve u dokumentuan me kujdes përmes pyetësorëve, intervistave me ta dhe familjarët e tyre, si dhe të dhënave mjekësore.
Më pas, studiuesit i ndoqën këta individë për dekada të tëra, ndërsa ata plakeshin, me qëllim që të kuptonin se cilët faktorë ndikojnë më shumë në shëndet më të mirë, lumturi dhe mirëqenie.
Tetëdhjetë vjet më vonë, ky projekt hulumtues ende vazhdon. Studimi në fjalë quhet “Studimi i Harvardit për zhvillimin e të rriturve” dhe ka shtrirje ndërgjeneracionale.
Në fillim, në vitin 1938, studimi nisi me 724 pjesëmarrës. Ndërkohë, studimi është zgjeruar dhe tani ka arritur në rreth 2,500 pjesëmarrës, duke përfshirë jo vetëm pjesëmarrësit fillestarë, por edhe bashkëshortet dhe pasardhësit e tyre.
Metodologjia aktuale mbështetet në studim afatgjatë, të realizuar përmes pyetësorëve periodikë, intervistave të thelluara, të dhënave mjekësore, si dhe teknikave moderne, si testet njohëse, të dhënat gjenetike dhe neuroimazheria.
Por, çfarë kanë zbuluar studiuesit nga ky hulumtim me shtrirje kohore kaq të gjatë?
Të dhënat e këtij studimi sugjerojnë se ajo që i bën njerëzit më të lumtur janë lidhjet që njerëzit krijojnë me të tjerët; në veçanti, cilësia e këtyre lidhjeve është përcaktuese.
Gjetjet kryesore të studimit
Studimi nxori në pah se marrëdhëniet e afërta, më shumë se paratë apo fama, janë ato që e mbajnë njeriun të lumtur gjatë gjithë jetës. Këto lidhje e mbrojnë individin nga vështirësitë e jetës, ndihmojnë në ngadalësimin e rënies mendore dhe fizike dhe rezultojnë të jenë parashikues më të fortë të një jete të gjatë e të kënaqshme, sesa statusi shoqëror.
Studiuesit zbuluan gjithashtu se lumturia në martesë ka një efekt mbrojtës në shëndetin mendor. Personat që raportuan martesa të lumtura në të 80-at e tyre thanë se humori i tyre nuk përkeqësohej as në ditët kur përjetonin më shumë dhimbje fizike. Në të kundërtën, ata që jetonin në martesa të palumtura përjetonin më shumë dhimbje emocionale dhe fizike.
Si rrjedhojë, cilësia e marrëdhënieve sociale u lidh në mënyrë statistikore me shëndet më të mirë dhe rrezik më të ulët vdekshmërie. Në thelb, studimi thekson se nuk është thjesht prania formale e njerëzve rreth individit ajo që ka rëndësi, por cilësia e lidhjeve njerëzore. Marrëdhëniet e afërta luajnë rol kyç në uljen e stresit, ofrimin e mbështetjes emocionale dhe ruajtjen e shëndetit mendor e fizik përgjatë jetës.
Sa i përket rolit të parave në jetë, studimi sugjeron se pasuria materiale nuk është parashikuesi kryesor i lumturisë dhe mirëqenies afatgjate. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se paratë janë të parëndësishme; ato ndikojnë pozitivisht sidomos kur plotësojnë nevojat bazike, ulin stresin financiar dhe rrisin ndjenjën e kontrollit mbi jetën.
Studimi vë në pah gjithashtu se edhe njerëzit me të ardhura shumë të larta mund të jenë të pakënaqur. Në anën tjetër, disa prej pjesëmarrësve me të ardhura më të ulëta, veçanërisht ata që ishin rritur në lagjet më të varfra të Bostonit, bënin jetë të thjeshtë, por të kënaqshme. Shumë prej tyre kishin punuar në fabrika për pjesën më të madhe të jetës dhe megjithatë ndiheshin të plotësuar dhe të lumtur me jetën dhe rrethanat e tyre.
Mbi të gjitha, mësimi më i qëndrueshëm që nxjerr ky studim është se një jetë e mirë ndërtohet mbi marrëdhënie të mira, jo mbi famë apo pasuri. Lidhjet e afërta na mbrojnë nga stresi, na mbajnë më të shëndetshëm si fizikisht, ashtu edhe mendërisht, si dhe i japin kuptim jetës edhe në periudha të vështira.
Prandaj, është thelbësore të kultivojmë një jetë sociale të shëndetshme dhe të jemi më të pranishëm në marrëdhëniet që na bëjnë më njerëzorë.
